dinsdag, juni 21, 2011

Pepernotenrevolutie!


Toen ik tijdens de undergroundboerenmarkt over pepernoten vertelde en bezoekers & mede-boeren liet proeven van het volgens 'oerrecept' gemaakte pepernoten, zeiden er een paar: is het niet een beetje vroeg in het jaar? Zeker, pepernoten horen bij Sinterklaas. Maar ik had er een bedoeling mee. Straks, in september vervuilen de fabriekspepernoten de schappen in de supers al weer. Platte pepernoten qua smaak. Willen we die nog wel? Nee toch?

Vroeger hadden pepernoten smaak! Ze smaakten naar peper en nog véél meer. Het tot nu toe oudste recept vond ik in de Nieuwe, Welervarene Utrechtsche Keukenmeid uit 1771. Het boek kende ik al uit de periode dat ik research deed voor Twintig Eeuwen Koken en Eten, een paar jaar geleden kwam er een facsimile-uitgave op de markt bij uitgeverij BK18. Een aanrader, dat boek. Maar dit terzijde.

Het pepernotenrecept is vast ouder dan de 18e eeuw, omdat er staartpeper in gaat. Deze Afrikaanse peper was toen al van de markt verdrongen door de eigen importpeper, die de schepen van de VOC massaal aanvoerden. Hier het recept in mijn hertaling:

Pepernoten, hoe te maken

Neem half bloem en half suiker, en wat gemalen kaneel, nootmuskaat, staartpeper, kardemom, anijs of karwijzaad en wat heel fijn gesnipperde sukade. Kneed die met eieren tot een stevig deeg en maak er stukjes van zo groot als kleine hazelnootjes. En laat ze bakken.

Ik maak er kleine koekjes van en neem 330 gram (glutenvrij) meel, 300 gram biologische rietsuiker, en 3 tot vier eieren, hangt een beetje af van de grootte. Daar doe ik vier eetlepels fijngesnipperde sukade bij en een paar eetlepels pepernotenmix. Omdat er geen hoeveelheden in het recept gegeven worden, kun je daar naar eigen inzicht mee experimenteren. Neem vooral de groenste kardemoms die je kunt krijgen en maal die in z'n geheel, maal flink wat anijszaad (karwij is minder lekker) en niet te veel nootmuskaat. Staartpeper kun je tegenwoordig weer goed krijgen, zeker bij de spices-specialisten als Cavador (Hoevelaken) en Vanilla Venture (Amsterdam). Daar krijg je ook de mooiste kardemoms.

Nu moeten we onze bakkers er nog van gaan overtuigen dat dit de lekkerste pepernoten zijn en dat we graag weer echte pepernoten willen eten met Sinterklaas. Zelf bakken is natuurlijk ook mogelijk. Maar dat doet niet iedereen graag.

Zullen we een wedstrijd uitroepen over een paar maanden? Zo tegen september? En met zijn allen ervoor zorgen dat we weer aan de echte pepernoten gaan? Doen jullie allemaal mee met de Pepernotenrevolutie?

Labels:

7 reacties:

Anonymous Koken met Karin zei...

Tuurlijk doe ik mee. Alleen: wat bedoel je nou met 'pepernotenmix'? Begrijp ik nou goed dat dat een mengsel naar geheel eigen inzicht is van in ieder geval staartpeper (nooit van gehoord, leuk, ik ga op zoek!), kardemom, anijs of karwij, nootmuskaat en kaneel?

21 juni 2011 om 08:27  
Blogger Lizet Kruyff zei...

Leuk! Pepernotenmix verkocht ik op de undergroudnboerenmarkt. Inderdaad, experimenteer met de specerijen zoals je het zelf lekker vindt. Karwij zou ik niet doen, anijs was een heel geliefde smaak in die tijd, karwij het goedkope zusje.

21 juni 2011 om 08:41  
Blogger Miss Lavendel zei...

Geniaal!! ik bak altijd zelf pepernoten in Sinterklaastijd, zoveel lekkerder! Ga dit recept zeker proberen en ben helemaal voor die wedstrijd :D

21 juni 2011 om 09:14  
Blogger PaulO zei...

Graag wil ik meedoen, maar ik ben een volger, geen leider in deze. Ik ben niet 'culi-artistiek' genoeg om zelf te experimenteren met verhoudingen. Ik ben een wetenschapper en wil graag meedoen in uitvoering mits ik inderdaad een vastgelegde hoeveelheid in grammen, minuten en graden te lezen krijg.
Wat houdt de revolutie verder in? Een uitdaging voor het lekkerste (oer)recept? Of de supermarkten bestormen met verzoeken om 'echte' pepernoten, en dan pas vanaf 1 december...?

21 juni 2011 om 11:00  
Blogger Leuntje zei...

Ik doe mee!

21 juni 2011 om 17:39  
Blogger Branwen zei...

I'm game!

22 juni 2011 om 15:26  
Anonymous Rianne Wiesje zei...

Ik ga ze vanmiddag bakken!

20 november 2013 om 13:08  

Een reactie plaatsen

Aanmelden bij Reacties plaatsen [Atom]

<< Homepage