dinsdag, november 19, 2013

Kruidnoten, pepernoten


Hoe en wanneer en waar duikt het woord kruidnoten voor het eerst op in de kranten? Opmerkelijk genoeg staat kruidnoten tussen de foelie en de kruidnagel in een lijstje waarin handel gedreven mag worden mits ons land niet met het exporterende land in oorlog is. Je mag aannemen dat het 6 december 1798 in de Bataafsche Leeuwarder Courant om nootmuskaat gaat.
In augustus 1804 lezen we in de krant dat de gerenommeerde Bloemendaalsche kruidnoten nog worden gebakken en verkocht. Hier gaat het duidelijk om snoeperij van bakkerij de Trompetter, waar de Trompetter - en Kruidnoten-berg uithangt. En pas op voor vervalsingen, want ook in 1818 waarschuwt de bakker dat er imitatie-kruidnoten in omloop zijn die niet door hem gebakken zijn. Geen band met Sinterklaas nog. Dat is er in 1858 wel. Dan staat de kruidnoot tussen de speculaaspoppen, de kriekjes en de mopjes in de Oostpost uit Soerabaya.
De Bloemendaalse bakkerij blijkt te zijn overgenomen in 1859, zo lezen we in mei in de Opregte Haarlemsche Courant, maar levert als immer goed brood en kruidnoten. Dat kan dan weer niets met de Sint te maken hebben. In het decennium er op zijn het weer vooral advertenties in de Indische kranten en alleen in een Fransche brief in het Algemeen Handelsblad trekt de schrijver de vergelijking tussen koekjes uit Nanterre en vaderlandse specialiteiten als Utrechtse theerandjes, Bloemendaalder kruidnoten en Haarlemmer halletjes. Maar verder is het vooral de Oost en de West die zich op de kruidnoten storten. In het Algemeen Handelsblad adverteert de firma Lissone met Deventer Sucade Koek en Bloemendaalsche Kruidnoten naast Lissabonsche uien en Uitgesneden tong en Westphaalse ham. In de krant van 18 november 1879 staat een advertentie voor Neurenberger kruidnoten. Pas aan het eind van de 19de eeuw neemt het aantal advertenties voor kruidnoten - al dan niet gerelateerd aan de Sint - toe. Maar let vooral op: overal worden kruidnoten verkocht als Bloemendaalsche, maar die zijn dat niet hoor! Heeft iemand een recept van de echte Bloemendaalsche kruidnoot? En kent iemand de geschiedenis van bakkerij de Trompetter en Kruidnoten-berg?

Labels: , , , ,

2 reacties:

Blogger Arnold Hirdes zei...

Beste, ik heb een recept in handen van de Bloemendaalsche kruidnoot.
Of deze echt is weet ik niet maar dat is mij wel verteld. Ik bak ze trouwens zelf en geef ze weg bij de koffie ipv een koekje. Heb namelijk een lunchroom/patisserie winkel in Bloemendaal, in het oude pand waar de kruidnoot gemaakt werd...

24 november 2013 om 13:37  
Blogger Lizet Kruyff zei...

Beste Arnold, wat ontzettend leuk, wijkt het recept erg af van alle recepten die ik de afgelopen tijd plaatste? Is het meer een koekje zoals een cantuccini? Of echt een kruidnootje met boter en/of stroop?
Ik ben erg benieuwd, maar wil natuurlijk niet het geheime recept ontfutselen.
En wat leuk, u zit in het pand van de Trompetter/Kruidnoten-Berg?

24 november 2013 om 13:40  

Een reactie plaatsen

Aanmelden bij Reacties plaatsen [Atom]

<< Homepage